Vấn Nạn An Toàn Thực Phẩm Hiện Nay: Vì Sao Thực Phẩm “Bẩn” Vẫn Lọt Ra Thị Trường?

An toàn thực phẩm – bài toán khó chưa có lời giải trọn vẹn

An toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) là tập hợp các điều kiện, biện pháp và quy trình nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, ngăn ngừa thực phẩm bẩn, thực phẩm không an toàn gây hại cho sức khỏe con người trong suốt chuỗi cung ứng – từ khâu nguyên liệu, sản xuất, chế biến, bảo quản đến phân phối và tiêu dùng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thực phẩm không an toàn là nguyên nhân dẫn đến hàng trăm bệnh lý khác nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và sự phát triển kinh tế – xã hội.

Tại Việt Nam, an toàn thực phẩm hiện nay luôn là vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm và cũng là bài toán nan giải đối với các cơ quan quản lý. Dù hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm ngày càng được hoàn thiện, nhiều sản phẩm vẫn được cấp chứng nhận, kiểm định định kỳ, song các vụ việc ngộ độc thực phẩm, vi phạm an toàn thực phẩm và các sản phẩm thực phẩm kém chất lượng vẫn liên tục tái diễn qua các năm. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn: Vì sao thực phẩm “bẩn” vẫn có thể lọt ra thị trường?

Thực trạng đáng lo ngại tại Việt Nam

Một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến thực phẩm không an toàn vẫn lưu thông trên thị trường đến từ sự thay đổi trong phương thức quản lý. Việc chuyển từ cơ chế “tiền kiểm” sang hậu kiểm an toàn thực phẩm giúp doanh nghiệp chủ động hơn, nhưng đồng thời cũng tạo ra những lỗ hổng trong kiểm soát an toàn thực phẩm. Không ít sản phẩm dù chưa thực sự đạt chất lượng theo quy định vẫn có thể được đưa ra thị trường và chỉ bị phát hiện sau khi đã đến tay người tiêu dùng.

Sản phẩm đồ hộp hiện nay đang cần được thắt chặt khâu quản lý chất lượng từ khâu sản xuất

Bên cạnh đó, sự bùng nổ của thương mại điện tử cũng khiến công tác kiểm soát an toàn thực phẩm trở nên phức tạp hơn. Thực phẩm bán online qua nhiều kênh, đặc biệt trên các sàn thương mại điện tử, thường khó truy xuất nguồn gốc thực phẩm, khó kiểm soát đồng bộ, tạo thêm áp lực lớn cho các cơ quan chức năng và làm gia tăng nguy cơ thực phẩm trôi nổi trên thị trường.

Lỗ hổng trong công tác quản lý và kiểm soát

Một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến thực phẩm không an toàn vẫn lưu thông trên thị trường đến từ sự thay đổi trong phương thức quản lý. Việc chuyển từ cơ chế “tiền kiểm” sang hậu kiểm an toàn thực phẩm giúp doanh nghiệp chủ động hơn, nhưng đồng thời cũng tạo ra những lỗ hổng trong kiểm soát an toàn thực phẩm. Không ít sản phẩm dù chưa thực sự đạt chất lượng theo quy định vẫn có thể được đưa ra thị trường và chỉ bị phát hiện sau khi đã đến tay người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, sự bùng nổ của thương mại điện tử cũng khiến công tác kiểm soát an toàn thực phẩm trở nên phức tạp hơn. Thực phẩm bán online qua nhiều kênh, đặc biệt trên các sàn thương mại điện tử, thường khó truy xuất nguồn gốc thực phẩm, khó kiểm soát đồng bộ, tạo thêm áp lực lớn cho các cơ quan chức năng và làm gia tăng nguy cơ thực phẩm trôi nổi trên thị trường.

Tác nhân gây hại ngày càng phức tạp

Nếu trước đây, các nguy cơ mất an toàn thực phẩm chủ yếu đến từ vi sinh vật hay dư lượng hóa chất, thì hiện nay, các dị vật trong thực phẩm và tạp chất trong thực phẩm đang trở thành mối đe dọa ngày càng lớn. Dị vật có thể đến từ nguyên liệu tự nhiên như xương, sạn, vỏ cứng hoặc phát sinh trong quá trình sản xuất, đóng gói như mảnh nhựa, thủy tinh, dị vật kim loại trong thực phẩm.

Đáng lo ngại hơn, nhiều dị vật trong thực phẩm chế biến, đặc biệt là xương cá trong thực phẩm, có kích thước nhỏ, hình dạng phức tạp, nằm ở vị trí khó quan sát, khiến việc phát hiện bằng mắt thường gần như không khả thi.

Hệ quả nặng nề từ sản xuất và kiểm định thủ công

Việc quá phụ thuộc vào kinh nghiệm và mắt thường của công nhân, cùng với việc sử dụng các thiết bị kiểm tra đã lỗi thời, vô tình tạo điều kiện để dị vật lọt qua khâu kiểm soát cuối cùng.

Chỉ trong năm 2025, hàng loạt vụ ngộ độc thực phẩm đã xảy ra trên phạm vi cả nước, khiến nhiều trăm người nhập viện

Hậu quả không chỉ dừng lại ở nguy cơ gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng mà còn kéo theo hàng loạt hệ lụy nghiêm trọng cho doanh nghiệp trong ngành thực phẩm:

• Uy tín thương hiệu bị ảnh hưởng nặng nề

• Lòng tin của người tiêu dùng sụt giảm, thậm chí quay lưng và tẩy chay

• Vị thế doanh nghiệp trên thị trường bị lung lay

• Rủi ro pháp lý, chi phí thu hồi và tiêu hủy sản phẩm gia tăng

Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), các sự cố an toàn thực phẩm có thể gây thiệt hại lâu dài cho doanh nghiệp, vượt xa chi phí đầu tư ban đầu cho các hệ thống kiểm soát chất lượng thực phẩm hiện đại.

Đã đến lúc cần một “hàng rào” công nghệ vững chắc

Thực phẩm bẩn không chỉ là câu chuyện của gian lận hay ý thức, mà còn phản ánh những hạn chế trong công nghệ kiểm soát an toàn thực phẩm tại nhà máy. Trong bối cảnh rủi ro ngày càng tinh vi, việc xây dựng một “hàng rào” công nghệ có độ nhạy cao ngay từ khâu kiểm duyệt trên dây chuyền sản xuất là yêu cầu cấp thiết.

Máy X-ray Dò Xương Cá được ứng dụng thực tế trong nhà máy Thủy sản.

Máy X-ray kiểm tra thực phẩm, đặc biệt là máy X-ray dò xương cá, đã và đang được ứng dụng thực tế trong các nhà máy thủy sản, giúp phát hiện chính xác dị vật trong thực phẩm mà phương pháp thủ công không thể kiểm soát hiệu quả.

Ứng dụng máy X-ray dò tạp chất trong nhà máy sản xuất

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại toàn bộ quy trình nội bộ, đồng thời đầu tư hệ thống kiểm soát chất lượng thực phẩm và các giải pháp kiểm tra an toàn thực phẩm bằng công nghệ hiện đại nhằm ngăn chặn rủi ro từ gốc. Đây không chỉ là trách nhiệm đối với người tiêu dùng mà còn là giải pháp bảo vệ chính thương hiệu và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực cung cấp giải pháp kiểm soát chất lượng ngành thực phẩm, HPT Việt Nam sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc xây dựng hệ thống kiểm tra hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe trong nước và quốc tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin của thị trường.

Máy X-ray dò tạp chất cho thực phẩm

Máy X-ray dò tạp chất cho thực phẩm Matrixcope MTC-41XPRO

Những ưu điểm vượt trội của Matrixcope MTC-41XPRO so với các dòng máy khác trên thị trường:

• Khả năng tự động phát hiện dị vật KIM LOẠI và PHI KIM LOẠI trong sản phẩm như: Sắt, Inox, sỏi, đá, thuỷ tinh,…
• Phát hiện dị vật có đường kính chỉ từ 0.4 mm
• Xác định vị trí dị vật nằm ở đâu trên sản phẩm
• Tốc độ xử lý, quét nhanh GẤP 5 LẦN so với sản phẩm cùng loại khác
• Giảm thiểu chi phí nhân công đứng máy
• Có khả năng tự học sản phẩm đầu vào nhờ tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo AI trên sản phẩm
• Bảo hành 2 năm chính hãng tại HPT Việt Nam

Máy X-ray dò tạp chất cho thực phẩm cỡ lớn

Máy X-ray dò tạp chất cho thực phẩm cỡ lớn Matrixcope MTC-80XPRO

• Chuyên dụng để kiểm tra các kiện hàng kích thước lớn như: bao tải, thùng carton, hộp, khay định hình, bao bì multipack, v.v.
• Kích thước thùng carton tối đa có thể kiểm tra: 1200 × 600 × 450 mm (D × R × C).
• Màn hình cảm ứng có thể di chuyển linh hoạt.
• Thiết kế cấu trúc đặc biệt cho kiện hàng lớn, tỷ lệ hiệu suất/giá thành cao.
• Giải pháp tối ưu để kiểm tra tạp chất kim loại trong bao bì nhôm cỡ lớn.
• Chức năng đếm linh kiện kim loại trong quần áo, giày dép và túi xách.
• Phát hiện dị vật trong các sản phẩm lớn như quần áo, giày dép, túi xách có phụ kiện kim loại, cũng như thực phẩm, nông sản đóng gói trong bao bì nhôm.

Máy X-ray chuyên dò xương cá

Máy X-ray dò xương cá Matrixcope MTC – 78XPRO

• Tích hợp công nghệ AI nhận dạng thông minh, phát hiện xương cá cực nhỏ và các dị vật như kim loại, thủy tinh, gốm.
• Kết hợp màn hình ngoài độ nét cao, giúp nhân viên dễ dàng quan sát, giảm thiểu lỗi bỏ sót.
• Vỏ máy thép không gỉ SUS304, tiêu chuẩn chống nước IP66.
• Cấu trúc tháo rời giúp vệ sinh nhanh chóng, đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt của nhà máy chế biến thực phẩm.
• Xử lý 6–7 tấn sản phẩm/giờ, tối ưu cho dây chuyền chế biến hải sản quy mô công nghiệp.

Máy X-ray dò thực phẩm rời trước khi đóng gói

Máy X-ray dò thực phẩm rời trước khi đóng gói Matrixcope MTC-6900XPRO

Matrixcope MTC-6900XPRO độ phân giải siêu cao kết hợp AI nhằm phát hiện dị vật kim loại và phi kim nhỏ tới 0.04 mm. Máy được thiết kế chuyên biệt cho sản phẩm rời trước đóng gói, giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng đầu vào – đầu ra trong các nhà máy chế biến hồ tiêu, hạt điều, cà phê, đậu, mắc ca, hạnh nhân, thủy hải sản, trái cây IQF…